E-Ticaret İade İşlemlerinde Yeni Dönem: Süreç Nasıl İşleyecek?

Resmi Gazete’de yayımlanan karar, 1 Ocak 2025 itibarıyla online alışveriş süreçlerinde kapsamlı değişiklikleri yürürlüğe sokuyor.

Bu yeni yaklaşım, ürün iadesi sorumluluğunun tüketiciye geçmesi, cayma bildirim süresinin 14 gün olarak sınırlandırılması ve özellikle teknolojik ürünlere yönelik özel hükümler gibi önemli düzenlemeler içeriyor. Söz konusu değişiklikler hem tüketicilerin hem de satıcıların alışkanlıklarını etkiliyor. Bu nedenle 2025’te başlayan ancak önümüzdeki yıllarda da devam edecek yeni iade sistemini anlamak büyük önem taşıyor.

Bu içeriğimizde, yeni iade işlemlerinin nasıl işleyeceğini detaylı bir şekilde inceleyeceğiz. Keyifli okumalar dileriz!

E-Ticarette İade İşlemi Nedir?

E-ticarette iade işlemi, müşterinin aldığı ürünü satıcıya geri gönderip ödediği bedelin geri alınmasıdır. Bu süreç genelde siparişin tesliminden sonra başlar. Müşteri, ürünü inceleyip memnun kalmazsa satıcıya bildirim yapar ve ürünü kargo ile iade eder. Satıcı, ürünü teslim aldıktan sonra bedeli müşteriye aktarır. Amaç, çevrim içi alışverişte güveni korumak ve müşterinin risk almadan alışveriş yapmasını sağlamaktır.

E-Ticarette İade İşleminin Önemi

E-ticarette iade işleminin önemi, tüketici haklarının korunması ve çevrim içi alışverişte güvenin güçlenmesiyle yakından ilişkilidir. Bu süreç, müşterinin üründen memnun kalmaması halinde haklarını kullanmasını sağlar. Ayrıca mesafeli satış sözleşmesinin doğru hazırlanması, iade şartlarının açık biçimde belirtilmesini sağlar ve olası uyuşmazlıkları azaltır. Etkin yönetilen bir iade politikası müşteri memnuniyetini artırır, tekrar alışveriş olasılığını yükseltir ve markanın e-ticaret alanındaki itibarını güçlendirir. Bu nedenle iade süreci, yalnızca yasal bir zorunluluk değil, aynı zamanda sürdürülebilir bir ticari stratejidir.

E-Ticaret İade İşlemlerinde Yeni Dönem

E-ticarette iade süreçlerinde 2025 itibarıyla yeni bir dönem başlıyor. Bu dönemde tüketicilerin ürün iade taleplerine ilişkin kurallar güncelleniyor ve bu durum milyonlarca e-ticaret müşterisinin dikkatini çekiyor. “Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik” (Resmî Gazete, 04.11.2023) ile yapılan düzenlemeye göre, iade edilen ürünün kargo ücretinin kusurlu mal halleri dışında tüketici tarafından karşılanacağı hükme bağlandı. Böylece kargo ücreti hesaplama sonrasında çıkan iade masrafı, ön bilgilendirmede belirtilmesi ve satıcının öngördüğü taşıyıcı üzerinden yapılması şartıyla müşteriye ait olacak. Ayrıca tüketici, ayıplı ürün durumunda bu masraflardan sorumlu olmayacak ve talep ederse iade masrafı kendisine ödenecek bedelden veya teslimat masraflarından mahsup edilebilecek.

Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği’ndeki Önemli Değişiklikler Nelerdir?

Tüketiciler yeni düzenleme ile internet üzerinden satın aldığı ve teslimat süreci tamamlanan cep telefonu, akıllı saat, bilgisayar, insansız hava araçları, tablet ve canlı müzayedede alınan ürünlerin cayma hakkından yararlanamayacak. “Yalnızca ürünün kusurlu olması” durumunda iade işlemi gerçekleşecek. Yapılan düzenleme ile tüketicilerin keyfi sebeplerle gerçekleşen iade taleplerinin önüne geçilecek. 

Tabii ki Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği’nde bulunan tek değişiklik bu düzenlemeden ibaret değil. Kullanıcıları etkileyen en önemli düzenlemeler aşağıdaki gibi listelenebilir:

İade Gönderim Süresi 14 Güne Çıkarıldı

E-ticaret işletmelerinin tüketicileri detaylı ve doğru bir şekilde bilgilendirmesi koşuluyla, tüketicinin malı teslim aldığı tarihten itibaren iade gönderim süresi 14 güne çıkarıldı. Bunun yanı sıra cayma hakkının kullanımı durumunda gerçekleşen iade masraflarının, Mesafeli Satış Sözleşmesi’nde kararlaştırılması olanağı sağlandı.

Müşterilerin talepleri doğrultusunda üretilen mallara ilişkin sözleşmelerde; tüketicinin bilgilendirilmesi ve onayı ile 30 günlük teslimat süresi yükümlülüğünün, azami olarak daha uzun süreler için belirlenmesine karar verildi.

İade Kargo Ücretini Artık Müşteri Ödeyecek

E-ticarette iade işlemi kapsamında yaşanan değişikliklerde en dikkat çekeni ise iade kargo ücretlerini müşterilerin ödeyecek olmasıdır. Bu düzenleme kapsamında satın alınan; cep telefonu, akıllı saat, tablet, bilgisayar ve drone gibi teknolojik ürünlerde kullanıcılar artık cayma hakkından faydalanamayacak. Karar itibariyle tüketiciler, iade ettikleri kargoların ücretini kendisi karşılayacak. 

İade İşlemleri Kart Limitine Tek Seferde Yapılacak

Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği’nde gerçekleştirilen belirli değişikliklerden birisi de kredi kartı ile ödemelerine ilişkin olarak düzenlendi. Yapılan yeni düzenlemeye göre, kredi kartı ile gerçekleştirilen e-ticaret alışveriş ödemeleri sonrasında; tüketici cayma hakkından faydalanırsa, ürünün fiyat iadesi, eskiden de olduğu gibi yasal olarak 14 gün içerisinde bankaya ulaşacak. 

Tüm bunların yanı sıra yapılaniade tutarı, kullanılan kartın limitine tek seferde gönderilecek. Kullanıcılar için oldukça önemli olan bu hükmün, 1 Ocak 2023’te yürürlüğe girmiştir. Planlanan bu düzenleme ile tüketicilerin cayma haklarını kullanmalarına rağmen, kredi kartı limitlerinde yaşadığı finansal durumların iyileştirilmesi üzerine çalışıldı.

Elektronik Ürünlerde Artık Cayma Olmayacak

E-ticarette iade işlemi nezdinde, teknolojik ürünlerde de yasal değişikliklere gidildi. Teknolojik ürünler kapsamında e-ticaret sitelerinden alınan; cep telefonu, akıllı saat, tablet ve bilgisayar gibi ürün kategorilerinde kargo iadesi yapmak isteyen tüketiciler, artık bu ücretleri kendileri karşılayacak.

Bahsi geçen durum; Trendyol Express, DHL eCommerce, PTT Kargo, Yurtiçi Kargo, Aras Kargo, UPS Kargo da dahil olmak üzere tüm kargo şirketlerinde geçerli olacak.

Aracı Hizmet Sağlayıcısı E-Ticaret İşlemlerini Kayıt Altında Tutmaktan Sorumlu Olacak

Örneğin, pazaryerleri gibi aracı hizmet sağlayıcısı olarak adlandırılan işletmelere dair maddeler de yeni dönemde yürürlüğe girdi. Aracı hizmet sağlayıcısı düzenlemelerden sonra; e-ticaret işlemlerine ilişkin kayıtların tutulmasından, saklanmasından, teslimat veya cayma hakkına ilişkin yükümlülüklerden sorumlu tutulacak.

Aracı Hizmet Sağlayıcısı Ön Bilgilendirme Yapılmasından Sorumlu Olacak

Aracı hizmet sağlayıcısı için yürürlüğe giren bir diğer madde ise ön bilgilendirme yapılmasından sorumlu olmasıdır. Bahsi geçen düzenleme itibari ile aracı hizmet sağlayıcısı; ön bilgilendirmenin yapılmasından, teyidinden, ispatından, bilgilerin doğruluğundan, bu bilgilerin reklamlarla uyumlu olmasından sorumlu tutulacak.

Tüketici Taleplerini Dinlemek ve Çözüm Üretmek için Sistem Kurulacak

Yeni düzenlemeden sonra artık; tüketicilerin taleplerini iletebileceği ve süreci takip edebileceği bir sistem kurulacak. Bahsi geçen bu sistem, kesintisiz bir şekilde açık tutulacak.

Kurulması öngörülen bu kesintisiz sistemin içerisinde; cayma hakkının kullanıldığına dair bildirim, sözleşmenin feshine dair bildirim, ücret iadesi talebi, tüketicilerin satıcı veya tedarikçi ile sürdürdükleri işlem kayıtlarının talebi, teslimat veya ifaya ilişkin talep ve şikayetler yer alacak.

Yeni Düzenlemeler Sonrası İade İşlemlerinin Nasıl Yapılması Gerekiyor?

2025’te yürürlüğe giren bu düzenlemeler sonrası, iade işlemleri artık çok daha net bir yapıya sahiptir. İade işlemleri için aşağıdaki adımları takip edebilirsiniz:

• Tüketici, cayma veya iade talebini mevzuatta belirtilen süre içinde satıcıya iletir ve süreci resmî olarak başlatır.
• Satıcı, ön bilgilendirmede yer alan iade koşullarını ve taşıyıcı bilgilerini tüketiciyle paylaşır. Böylece iade süreci şeffaf hâle gelir.
• Tüketici, ürünü satıcının belirlediği taşıyıcı aracılığıyla geri gönderir. İade kargo ücreti, kusurlu mal durumu hariç, tüketici tarafından karşılanır.
• Ürün ayıplı veya kusurlu ise kargo ücreti satıcıya aittir ve tüketici bu masraflardan sorumlu tutulmaz.
• Satıcı, geri gönderilen ürünü teslim aldıktan sonra iade ücretini tüketiciye öder veya tüketicinin talebi doğrultusunda teslimat masraflarından mahsup eder.
• İade sürecinin tüm adımları, mevzuattaki cayma hakkı süresi olan 14 gün içinde tamamlanır ve böylece hem tüketici hakları hem de ticari düzen korunmuş olur.