Ticari faaliyetlere başlamak isteyen girişimciler için şirket türü seçimi kritik bir karardır. Ancak şirket yapıları arasındaki farkların yeterince bilinmemesi, uzun vadede hukuki ve mali riskler doğurabilir. Özellikle sınırsız sorumluluk içeren modeller, ortakların kişisel mal varlığını doğrudan etkileyebilir ve bu durum çoğu zaman göz ardı edilir. Bu noktada kollektif şirket yapısının hukuki niteliğini, kuruluş sürecini ve ortaklara yüklediği sorumlulukları doğru analiz etmek gerekir.
Bu içeriğimizde, kollektif şirketin ne olduğunu ve nasıl kurulacağını ayrıntılı bir şekilde açıklayacağız. Keyifli okumalar!
🎧 Dilerseniz bu içeriğimizi podcast olarak da dinleyebilirsiniz:
Kollektif Şirket Nedir?
Kollektif şirket, ticari bir işletmeyi bir ticaret unvanı altında işletmek amacıyla, gerçek kişiler arasında kurulan şirket türüdür. Bu yapıda ortaklardan hiçbirinin, şirket alacaklılarına karşı sorumluluğu sınırlandırılamaz. Bu nedenle kollektif şirket, ortakların kişisel sorumluluğunun güçlü olduğu bir ortaklık modelidir.
Kollektif şirket sözleşmesi yazılı şekle tabidir. İmzalar noter onaylı olmalıdır. Alternatif olarak sözleşme, ticaret sicili müdürü veya yardımcısı huzurunda imzalanabilir.
Kollektif Şirket Ne İşe Yarar?
Kollektif şirket, birden fazla gerçek kişinin tek bir ticari işletmeyi ortak irade ile yürütmesine imkân verir. Ortaklar, işletmeyi bir ticaret unvanı altında faaliyet gösteren bir şirket çatısı altında yönetir. Kanun, yönetim hakkını kural olarak her ortağa tanır; ancak sözleşme veya ortak kararı ile yönetim yetkisi ortaklardan birine ya da birkaçına verilebilir.
Bu model, özellikle ortakların işletmeyi yakından yönettiği, güven ilişkisi yüksek ortaklıklarda tercih edilebilir. Burada belirleyici unsur, ortakların şirket borçlarına karşı güçlü sorumluluğu üstlenmesidir.
Ücretsiz E-Kitaplarımızı İncelediniz mi?
Kollektif Şirketlerin İş Modelleri Nelerdir?
Kollektif şirketlerin iş modeli, benzer işletmelerden veya ilgili alanlardaki uzmanlardan gelen kaynakları bir bütün olarak değerlendirir. Bu iş modeline dayanan üç tür işletme bulunur:
Ticaret birlikleri,
Bayilikler,
Kooperatifler.
Ticaret Birliği
Ticaret birlikleri, üyeleri adına tek bir ses olarak hareket eden ve kar amacı gütmeyen kuruluşlardır. Üyelerin abonelikleriyle finanse edilen ticaret birlikleri; yasal koruma, düzenleyici çerçeveler, eğitim olanakları ve çok daha fazlasının kaynağı olabilir. Ayrıca ticaret birlikleri, gerektiğinde işletmeleri potansiyel bir işbirliği alanını teşvik edebilir.
Bazı durumlarda ticaret birlikleri, birden fazla küçük işletme arasında toplu ticaret sözleşmelerinin güvence altına alınmasına yardımcı olabilir. Bu da daha küçük şirketler için finansal olarak oldukça faydalıdır.
Kooperatifler
Bir kooperatif girişiminde bulunan grup üyeleri, toplu olarak işin ortağıdır. Grubun üyeleri, çalışanları ve hatta şirketin müşterilerini dahi içerebilir. Kooperatif, tüm üyelerin işletmenin yönetiminde söz sahibi olduğu, demokratik olarak kontrol edilen bir kuruluştur. Gıda, giyim veya teknoloji gibi bir grup benzer işletmeciyi bir araya getiren perakende odaklı kooperatifler, günümüzde bir hayli popülerdir. Alternatif olarak; güzellik, spor veya başka bir endüstri gibi bir hizmet sektörünün çeşitli dallarını birleştiren hizmet odaklı bir yaklaşım da benimsenebilir.
Bayilikler
Bayiliklerde, işletme sahibi veya yönetimi, franchise veren şirkete şirketin markalı ürünlerini veya hizmetlerini satması için bir ücret öder. Küçük işletme sahibi, halihazırda başarılı bir üne sahip olan ve tanınabilir markalar pazarlayan bir işletmeyi işletmek için bu toplu iş modelini kullanabilir. Bu iş modelini benimseyen yöneticiler, bayilik veren şirketin başlattığı bölgesel, genellikle ulusal reklam kampanyalarından yararlanabilir.
Kollektif Şirketlerin Özellikleri Nelerdir?
Kollektif şirket, yapısı ve sorumluluk sistemi bakımından diğer şirket türlerinden ayrılır. Bu şirket modeli, ortakların aktif rol aldığı ve güçlü sorumluluk üstlendiği bir yapıya dayanır. Resmî mevzuat çerçevesinde öne çıkan temel özellikler şunlardır:
Ortaklar Yalnızca Gerçek Kişiler Olabilir: Kollektif şirket, sadece gerçek kişiler arasında kurulabilir. Tüzel kişiler bu şirket türünde ortak olamaz.
Ortakların Sorumluluğu Sınırlandırılamaz: Ortaklar, şirket borçlarına karşı alacaklılara karşı sınırsız sorumludur. Bu sorumluluk kişisel mal varlığını da kapsar. Kanun, bu sorumluluğun sözleşme ile daraltılmasına izin vermez.
Yazılı Sözleşme Zorunludur: Şirket sözleşmesi yazılı olarak düzenlenmelidir. İmzalar noter tarafından onaylanmalı ya da ticaret sicili müdürü veya yardımcısı huzurunda atılmalıdır.
Sözleşmede Zorunlu Unsurlar Bulunmalıdır: Sözleşmede ortakların kimlik bilgileri yer almalıdır. Şirketin kollektif olduğu açıkça belirtilmelidir. Ayrıca ticaret unvanı, merkez adresi, işletme konusu, sermaye taahhütleri ve temsile yetkili kişiler de sözleşmede gösterilmelidir.
Tescil ve İlan Yükümlülüğü Vardır: Şirket, ticaret siciline tescil edilmelidir. Kanunda belirtilen hususlar tescil edilir ve ilan edilir. Tescil, şirketin hukuki varlık kazanmasında belirleyici rol oynar.
Tescilsiz Faaliyetin Hukuki Sonucu Ağırdır: Şirket adına tescil yapılmadan işlem yapılırsa, ortaklar üçüncü kişilere karşı müteselsil biçimde sorumlu olur.
Kollektif Şirket Nasıl Kurulur?
Kollektif şirket kurmak için yerine getirilmesi gereken birkaç önemli adım vardır. Bunlar adımlar:
Ticaret siciline tescil edilmek üzere tüzel kişilik kazanan kollektif şirketin ünvanı, bütün ortakların veya ortaklardan birinin adı ve soyadıyla kaydedilmelidir.
Vergi dairesi ve sosyal güvenlik kurumu kayıtları yapılmalıdır.
Ücretsiz E-Kitaplarımızı İncelediniz mi?
Sonuç
Kolektif şirketler, ekonomik aktivitelerin devamlılığı ve iş sektöründe aktif bir rol alabilmek adına kritik bir öneme sahiptir. Bu şirket türü, sermaye dağılımı, yönetimsel yapı ve yasal durumuyla bir dizi fayda sağlar. Büyümeyi ve genişlemeyi hedefleyen iş insanları için kolektif şirket kurmak, kalıcı bir iş stratejisi geliştirmenin yanında riskleri azaltma olanağı da sunar. Nihayetinde, doğru bir planlama ve taktikle şirket kurma niyetinde olanlar için kolektif şirketler, başarılı bir ticari serüven için sağlam bir zemin hazırlar.
Kollektif Şirket ile İle İlgili Sıkça Sorulan Sorular
Kollektif Şirket Kaç Kişi ile Kurulur?
Kollektif şirket, en az iki gerçek kişi tarafından kurulabilir. Türk Ticaret Kanunu’na göre bu şirket türü yalnızca gerçek kişiler arasında kurulmaktadır. Dolayısıyla tek kişiyle kollektif şirket kurulması mümkün değildir.
Ortak sayısı için üst sınır öngörülmemiştir. Şirket iki kişi ile kurulabilir; üç, dört veya daha fazla kişiyle de faaliyet gösterebilir. Ancak ortak sayısı arttıkça, ortaklar arasındaki güven ilişkisi ve yönetim düzeni daha önemli hale gelmektedir. Çünkü kollektif şirkette ortakların sorumluluğu sınırsızdır ve kişisel mal varlığını da kapsar.
Kollektif Şirket ile Komandit Şirket Arasındaki Fark Nedir?
Kollektif şirket ile komandit şirket arasındaki temel fark, ortakların sorumluluk biçiminde ortaya çıkar.
Kollektif şirkette tüm ortaklar şirket borçlarına karşı sınırsız ve müteselsil sorumludur. Alacaklılar, gerekli şartlar oluştuğunda ortakların kişisel mal varlığına başvurabilir.
Komandit şirkette ise iki farklı ortak türü bulunur:
Komandite ortak, kollektif şirketteki gibi sınırsız sorumludur.
Komanditer ortak, şirkete koyduğu sermaye ile sınırlı sorumluluk taşır.
Bu nedenle komandit şirket, sorumluluk bakımından karma bir yapıya sahiptir. Kollektif şirket ise tüm ortakların aynı düzeyde sorumluluk üstlendiği bir modeldir.
Kollektif Şirket Şahıs Şirketi midir?
Evet. Kollektif şirket, Türk hukukunda şahıs şirketi olarak kabul edilir. Şahıs şirketlerinde ortakların kişiliği, güven ilişkisi ve kişisel emeği ön plandadır. Sermayeden çok ortakların kimliği önem taşır. Kollektif şirket bu özellikleri taşır. Ortaklık payının devri kural olarak diğer ortakların rızasına bağlıdır. Ayrıca ortakların sorumluluğu sınırsızdır. Bu yönleriyle kollektif şirket, anonim şirket ve limited şirket gibi sermaye şirketlerinden ayrılır.
Kollektif Şirkete Kimler Ortak Olabilir?
Türk Ticaret Kanunu’na göre kollektif şirkete yalnızca gerçek kişiler ortak olabilir. Tüzel kişiler bu şirket türünde ortak olamaz. Ortakların tam ehliyetli olması gerekir. Ayrıca ticaret yapmaya hukuken engel bir durum bulunmamalıdır. Şirket sözleşmesinde her ortağın adı, soyadı ve yerleşim yeri açıkça gösterilmelidir. Bu düzenleme, kollektif şirketin güven esasına dayanan bir ortaklık modeli olduğunu göstermektedir. Ortakların kimliği ve kişisel sorumluluğu şirket yapısının temelini oluşturur.
Günümüzün rekabetçi iş dünyasında, tüketiciler geleneksel reklamlardan çok “gerçek” insan hikayelerine ve tavsiyelerine güvenmektedir. Bu güven ilişkisi, markaların hedef kitleleriyle daha organik bir bağ kurmasını sağlayan marka elçisi kavramını ön plana çıkarmıştır. Peki, bir markanın sesi olmak ne anlama gelir ve bu rol kariyeriniz için nasıl bir fırsata dönüşebilir? Bu içeriğimizde, marka elçisinin ne olduğunu, […]
E-ticaret dünyasında başarı müşterilere iyi ürünler sunmanın da ötesindedir. Bugünün tüketicisi, bilinçli, hızlı karar verir ve duygularıyla hareket ettiğinden, tam bu noktada satış psikolojisi devreye girmektedir. Bu anlamda da, müşteri psikolojisi, satın alma dürtüsü ve tüketici eğilimleri gibi kavramlar, bir kişinin ürünü sepete ekleyip eklememesini etkileyen temel unsurlardır. Bu rehberde, duygusal pazarlama, sosyal kanıt, FOMO […]
Şirketler, finansman giderlerinin vergilendirilmesinde, özellikle son yıllarda artan düzenlemeler ve karmaşık uygulamalar nedeniyle önemli zorluklarla karşılaşıyor. Bu zorluklar da finansal tablolara ve kârlılığa doğrudan etki edebilecek ciddi riskler içeriyor. Öte yandan finansman gider kısıtlaması, kuralların tam olarak anlaşılamaması durumunda vergi avantajlarının kaybedilmesine veya ağır cezai yaptırımlara yol açabilir. Bu kısıtlamalarla başa çıkamayan şirketler için, büyüme […]
Günümüz iş dünyasında başarı, mevcut durumu doğru tespitle başlar. Bir şirket, yeni bir stratejik planlama sürecine girmeden, bir pazara giriş stratejisi oluşturmadan veya mevcut işletme stratejisini gözden geçirmeden önce ne yapmalı? Cevap: Durum analizi. Bu kapsamlı analiz, organizasyonun, projenin veya pazarın o anki gerçekliğini, güçlü ve zayıf yönlerini, karşılaştığı fırsatları ve tehditleri derinlemesine inceleyen kritik […]
Geleneksel ofis düzenine bağlı çalışma modeli, pek çok birey için artık tatmin edici bir yaşam tarzı sunmamaktadır. Belirli bir mekâna ve zamana bağlı kalma zorunluluğu, hem üretkenliği hem de yaşam kalitesini olumsuz etkileyebilmektedir. Özellikle dijitalleşmenin hız kazandığı günümüzde, bireyler daha esnek, özgür ve coğrafyadan bağımsız bir çalışma biçimi arayışına girmiştir. Bu noktada ortaya çıkan dijital […]
