ikas hızıyla e-ticaret sitenizi açın:

0850 255 18 39
Sizi Arayalım
E-TicaretMar 15, 2022

E-Ticarette Tüketici Hakları Nelerdir?

Meylin Koç
İçerik Pazarlama Uzmanı

Elektronik ticaret veya herkes tarafından bilinen ismi ile e-ticaret, günümüzde internetin yaygınlaşması ile popüler hale gelen ve internet aracılığıyla ürün/hizmet satın almak anlamına gelen bir alışveriş türüdür. Tıpkı geleneksel alışverişte olduğu gibi e-ticarette de tüketicilerinin yasal hakları bulunur. Peki bahsi geçen, “E-Ticarette Tüketici Hakları Nelerdir?” 

Gelin bu sorunun cevabına birlikte göz atalım.

e-ticarette tüketici hakları
  • Cayma İade Hakkı
  • Ayıplı Ürün Hakkı
  • Kargo Teslimatı Sırasındaki Tüketici Hakları
  • Tüketici Mahkemesi ve Tüketici Hakem Heyeti Başvuru Hakkı
  • Kişisel Verilerin Korunması Kanunu

İlgili İçerik: 11 Adımda E-Ticaret Nasıl Yapılır?

1. Cayma İade Hakkı

E-Ticaret tüketicilerinin sahip olduğu en temel haklardan biri cayma ve iade etme haklarıdır. Tüketiciler, satın aldıkları ürünleri hiçbir neden belirtmeksizin 14 gün içerisinde iade edebilirler. Tüketiciler, ürün ile buluşmasından itibaren başlayan 2 haftalık bu süreci geçmedikleri sürece yasal haklarını kullanabilirler. Bu sayede ücret karşılığında aldıkları ürün veya hizmeti iade ederek, ödedikleri ücreti talep edebilirler.

İlgili İçerik: E-Ticaret İade İşlemlerinde Yeni Dönem

2. Ayıplı Ürün Hakkı

Ayıplı ürün; hasarlı, bozuk, arızalı, amaca ve ihtiyaca uygun olmayan eksik maldır. Ayıplı ürün ikiye ayrılır:

  • Açık Ayıp
  • Gizli Ayıp

Ürün, eğer gözle görebileceğiniz şekilde bozuk veya hasarlı ise açık ayıp olarak nitelendirilir. Gizli ayıp ise ürün tüketiciye ulaştırıldığında başlangıçta fark edilmeyen, gözle görülmeyen ve kullandıkça hasarlı olduğu ortaya çıkan ürünleri kapsar. 

4077 Sayılı TKHK (Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun)’ın 4. maddesinde “Tüketici malın tesliminden itibaren 30 gün içerisinde ayıbı satıcıya bildirmekle yükümlüdür” hükmü yer alır. 

Satıcıyı ayıplı ürün kapsamında haberdar etmeyen tüketicinin, bahsi geçen ayıp nedeniyle sonraki süreçlerde satıcıdan tazminat alması mümkün değildir. Ancak satıcı, bu ayıpları hileye başvurarak gizlemişse ya da üründe ağır bir kusur varsa, ihbar süresi dikkate alınmaz. Böylelikle tüketici, satıcıdan ettiği zararın tazmin edilmesini isteyebilir. İspat açısından sıkıntı yaşamamak için Noter eşliğinde bu bildirimleri yapmanız daha doğru bir yöntem olacaktır.

3. Kargo Teslimatı Sırasındaki Tüketici Hakları

Kargo teslimatı ve iade

Tüketiciler, sipariş ettikleri ürünleri teslim aldıktan sonra kargoyu açıp kontrol etmeli ve daha sonra imza atmalıdır. Ürünü o esnada kontrol ettiklerinde üründe bir sorun ya da eksiklik olması durumunda ürünü teslim almadan iade etme hakkına sahiptirler. Kargoyu getiren yetkili kişiye “Hasar Tespit Tutanağı” hazırlatma hakları vardır. 

4. Tüketici Mahkemesi ve Tüketici Hakem Heyeti Başvuru Hakkı

Tüketicilere yönelik her türlü işlem ve uygulamadan kaynaklanan davalar ile Tüketici Mahkemesi ilgilenir. Tüketici Hakem Heyeti ise il ya da ilçe heyetleri ile mahkemeye gitmeden sorunları çözme yetkisine sahip heyettir. 

Tüketiciler, 2022 yılı için;

  • 10.280 Türk Lirasının altında bulunan uyuşmazlıklarda İlçe Tüketici Hakem Heyetlerine,
  • Büyükşehir statüsünde olan illerde 10.280 Türk Lirası ile 15.430 Türk Lirası arasındaki uyuşmazlıklarda İl Tüketici Hakem Heyetlerine,
  • Büyükşehir statüsünde olmayan illerin merkezlerinde 15.430 Türk Lirasının altında bulunan uyuşmazlıklarda İl Tüketici Hakem Heyetlerine,
  • Büyükşehir statüsünde olmayan illere bağlı ilçelerde 10.280 Türk Lirası ile 15.430 Türk Lirası arasındaki uyuşmazlıklarda İl Tüketici Hakem Heyetlerine

başvuru yapabilirler.

15.430 Türk Lirası ve üzerindeki uyuşmazlıkların karara bağlanması amacıyla tüketici hakem heyetlerine başvuru yapılamaz. Tüketiciler, şikayetlerini e-devlet üzerinden yapabilirler. 

Tüketici Hakem Heyeti Başvurusu Ne Zaman Sonuçlanır?

Yapılan başvuru, maksimum 6 ay içerisinde sonuçlanır. Online başvuru yapan tüketiciler ise başvuru sonuçlarını e-devlet üzerinden takip edebilirler. 

Tüketici hakkı başvuruları olumlu sonuçlanırsa tüketiciler, ürünü satın aldıkları firmaya başvurarak verilen kararı yerine getirmelerini talep edebilirler. Eğer firma bunu yerine getirmezse tüketiciler icra takibi başlatabilirler.

Tüketici Haklarına Şikayet Nasıl Yapılır?

Tüketici Hakem Heyeti Başvurusu

Tüketiciler, satın aldıkları üründen memnun kalmazlarsa şikayet süreci başlatabilirler. TC. Ticaret Bakanlığının oluşturduğu Alo 175 Tüketici Danışma Hattını arayarak, şikayet ve sorunlarına çözüm arama hakkına sahiptirler.

Kişisel Verilerin Korunması Kanunu

6698 Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kişisel verilerin işlenmesinde başta özel hayatın gizliliği olmak üzere, tüketicilerin temel hak ve özgürlüklerini korumak için gerçek ve tüzel kişilerin yükümlülükleri ile uymaları gereken usul ve esasları düzenlemektir. Bu kanun gerçek ve tüzel kişiler hakkında e-ticaret hukukunda da uygulanır.

Kişisel veri ise kimliği belirli veya belirlenebilir, gerçek kişiye ilişkin ait olan her türlü bilgidir.

Veriden sorumlu olanlar ile veriyi işleyen kişiler, kişisel verileri ilgili kanunun hükümlerine aykırı olarak herhangi birine açıklayamaz ve amacı dışında kullanamazlar. Bu yükümlülük kişiler görevlerinden ayrılsa bile devam eder.

Kişisel veriler tüketicinin açık rızası ile birlikte aşağıdaki şartlar dahilinde işlenebilir ve kaydedilebilir:

  • Hukuka ve dürüstlük kurallarına uygun olma,
  • Doğru ve güncel olma,
  • Belirli, açık ve meşru amaçlar için işlenme,
  • İşlendikleri amaçla bağlantılı, sınırlı ve ölçülü olma,
  • İlgili mevzuatta öngörülen veya işlendikleri amaç için gerekli olan süre kadar muhafaza edilme.

Kişisel verilerin korunması kanununa uymayan işletmeleri çok ciddi cezai yaptırımlar ile karşı karşıya kalabilir.

Ürün Sözleşmelerinin Tüketici Hakları Açısından Önemi

Tüketicilerin ürün satın aldıkları firmadan garanti belgesi talep etme hakları bulunur. Bu sayede ürünle ilgili herhangi bir sorun yaşadıklarında izlemesi gereken adımları görebilir ve ilgili firma ile iletişime geçebilirler.

Ürün ile ilgili ön bilgilendirme formu ve mesafeli satış sözleşmesi de e-ticaret firmalarının tüketicilere sunması gereken belgeler arasında yer almaktadır. Bu belgeleri sunmayan firmaların, tüketici hukuk kurallarına aykırı davrandığı gözlemlenir. Güvenli olmaması ve zararlarının karşılanamamasından kaynaklı olarak bu gibi firmalardan alışveriş yapılması önerilmez.

Bültenimize
Abone Olun

7/24
Yanınızdayız!

Hemen Bize Ulaşın

E-ticaret
sitenizi oluşturun!

ikas’ı Deneyin
©2022 İKAS Teknoloji A.Ş. Tüm hakları saklıdır.
trCountryFlag
Türkçe
enCountryFlagİngilizcedeCountryFlagAlmanca