Proxy Nedir? Ne İşe Yarar? (Proxy Ayarları Nasıl Yapılır?)

İnternette gezinirken hız, güvenlik ve erişim sınırları çoğu kullanıcı için görünmez ama kritik sorunlar yaratır. Bu sorunlar fark edilmediğinde veri güvenliği zayıflar, bazı içeriklere erişim engellenir ve ağ performansı düşer. Özellikle kurumsal ağlarda ve e-ticaret odaklı çalışmalarda bu riskler doğrudan iş sürekliliğini etkiler. Bu noktada proxy çözümleri devreye girer. Doğru yapılandırılmış bir proxy, hem erişim kontrolü sağlar hem de güvenliği ve performansı birlikte iyileştirir.

Bu içeriğimizde, proxy kullanımının arkasındaki ihtiyacı ve sunduğu çözümü net bir çerçevede ele alacak ve proxy ayarlarının nasıl yapılacağını ayrıntılı bir şekilde açıklayacağız. Ek olarak, en iyi proxy sağlayıcılarını da yakından inceleyeceğiz. Keyifli okumalar dileriz!

🎧 Dilerseniz bu içeriğimizi podcast olarak da dinleyebilirsiniz:

Proxy Nedir?

Proxy, kullanıcı ile internet üzerindeki kaynaklar arasında konumlanan bir ara sunucudur. Kullanıcının gönderdiği istekleri doğrudan hedef sunucuya iletmek yerine önce kendisi karşılar. Ardından bu isteği hedefe yönlendirir ve gelen yanıtı kullanıcıya iletir. Bu yapı sayesinde kullanıcının gerçek IP adresi gizlenir. Aynı zamanda erişim, güvenlik ve kontrol süreçleri merkezi bir noktadan yönetilebilir.

Proxy Ne İşe Yarar?

Proxy, öncelikle güvenliği artırır. Kullanıcının kimliğini gizleyerek dış tehditlere karşı koruma sağlar. Erişim kısıtlamalarını aşmaya yardımcı olur ve belirli içeriklere kontrollü erişim sunar. Kurumsal ağlarda ise kullanıcıların hangi kaynaklara erişebileceğini sınırlandırır. Ayrıca önbellekleme sayesinde sık kullanılan içerikleri daha hızlı sunar. Bu durum hem bant genişliği kullanımını azaltır hem de performansı yükseltir. Ayrıca proxy, veri takibi ve loglama imkânı da sunarak ağ yönetimini kolaylaştırır.

Proxy Sunucusu Nasıl Çalışır?

Proxy sunucu, kullanıcının internet isteğini alarak süreci başlatır. Bu isteği kendi IP adresi üzerinden hedef sunucuya iletir. Hedef sunucu, yanıtı proxy sunucuya gönderir. Proxy, gelen yanıtı kontrol eder ve kullanıcıya iletir. Gerekli durumlarda içeriği filtreler veya önbelleğe alır. Bu akış sırasında kullanıcı ile hedef sunucu doğrudan iletişim kurmaz. Böylece hem gizlilik sağlanır hem de veri trafiği denetim altına alınır. Proxy’nin etkinliği, yapılandırma türüne ve kullanım amacına göre değişir.

Proxy Türleri Nelerdir?

Proxy sunucular, kullanım amaçları, çalışma biçimleri ve sağladıkları gizlilik düzeyine göre farklı türlere ayrılır. Bu proxy çeşitlerini aşağıdaki gibi özetlemek mümkündür:

Trafik Yönüne Göre Proxy Türleri

Forward Proxy (İleri Proxy)

• Kullanıcı ile internet arasına konumlanır.
• Kullanıcının isteklerini alır ve hedef sunucuya iletir.
• IP gizleme, erişim kontrolü ve içerik filtreleme amacıyla kullanılır.
• Kurumsal ağlarda yaygındır.

Reverse Proxy (Ters Proxy)

• Sunucu tarafında çalışır.
• İnternetten gelen istekleri arka uçtaki sunuculara yönlendirir.
• Yük dengeleme, güvenlik ve performans optimizasyonu sağlar.
• Büyük ölçekli web altyapılarında tercih edilir.

Anonimlik Düzeyine Göre Proxy Türleri

Transparent Proxy (Şeffaf Proxy)

• Kullanıcının gerçek IP adresini gizlemez.
• Anonimlik sağlamaz.
• Genellikle ağ yönetimi ve içerik filtreleme için kullanılır.

Anonymous Proxy (Anonim Proxy)

• Kullanıcının gerçek IP adresini gizler.
• Ancak proxy kullanıldığı hedef sunucu tarafından anlaşılır.
• Temel düzeyde gizlilik sağlar.

High Anonymity / Elite Proxy

• Hem gerçek IP adresini hem de proxy kullanımını gizler.
• En yüksek anonimlik seviyesini sunar.
• Gizlilik odaklı kullanım senaryoları için uygundur.

Distorting Proxy

• Gerçek IP adresi yerine sahte bir IP bilgisi gönderir.
• Kullanıcının farklı bir konumdan bağlanıyormuş gibi görünmesini sağlar.

Kullanım Amacına Göre Proxy Türleri

HTTP / HTTPS Proxy

• Yalnızca web trafiğini yönlendirir.
• Tarayıcı tabanlı erişimlerde kullanılır.
• İçerik filtreleme ve önbellekleme desteği sunar.

SOCKS Proxy

• HTTP dışındaki protokolleri de destekler.
• E-posta, dosya transferi ve farklı ağ uygulamalarıyla uyumludur.
• Daha esnek ama görece daha yavaştır.

DNS Proxy

• DNS sorgularını yönetir.
• İçerik filtreleme ve hızlı alan adı çözümleme sağlar.

IP Kaynağına Göre Proxy Türleri

Residential Proxy

• Gerçek kullanıcı ağlarından alınan IP adreslerini kullanır.
• Engellenme ihtimali düşüktür.
• Güvenilirlik ve doğal trafik görünümü sağlar.

Datacenter Proxy

• Veri merkezlerine ait IP adresleri ile çalışır.
• Yüksek hız sunar.
• Tespit edilme riski daha yüksektir.

Rotating Proxy

• Her istekte IP adresini otomatik olarak değiştirir.
• Büyük ölçekli veri çekme işlemlerinde kullanılır.

Erişim Modeline Göre Proxy Türleri

Public Proxy

• Herkese açıktır.
• Güvenlik ve performans açısından risklidir.

Shared Proxy

• Birden fazla kullanıcı tarafından paylaşılır.
• Maliyet avantajı sunar.
• Performans dalgalanabilir.

Private Proxy

• Tek bir kullanıcıya veya kuruma özeldir.
• Daha yüksek güvenlik ve stabil performans sağlar.

En Çok Tercih Edilen Proxy Servisleri Nelerdir?

Ücretsiz Proxy Servisleri

• Free Proxy List / Geonode
  • Güncel proxy IP listeleri sunar.
  • HTTP, HTTPS ve SOCKS protokollerini destekler.
  • Hız ve güvenilirlik değişkendir.
  • Güvenlik garantisi sunmaz.
• CroxyProxy
  • Tarayıcı üzerinden çalışan web tabanlı bir proxy servisidir.
  • Kurulum gerektirmez.
  • IP gizleme sağlar ve temel erişim ihtiyaçlarını karşılar.
  • Uzun süreli ve yoğun kullanım için uygun değildir.
• Webshare (Ücretsiz Plan)
  • Sınırlı sayıda proxy ile deneme imkânı sunar.
  • HTTP ve SOCKS5 desteği bulunur.
  • Test ve kısa süreli kullanım için uygundur.
  • Performans ve IP sayısı kısıtlıdır.
• ProxySite / KProxy / Hide.me (Ücretsiz Sürümler)
  • Web tabanlı erişim sağlar.
  • Basit IP gizleme işlevi sunar.
  • Hız sınırlıdır ve bağlantı kararlılığı düşüktür.
  • Güvenlik ve gizlilik açısından risk barındırabilir.

Ücretli Proxy Servisleri

• Bright Data
  • Geniş IP havuzuna sahiptir.
  • Residential, mobil ve veri merkezi proxy’leri sunar.
  • Kurumsal kullanım için uygundur.
  • Gelişmiş kontrol ve otomasyon araçları sağlar.
• Oxylabs
  • Yüksek performans ve ölçeklenebilirlik sunar.
  • Büyük veri çekme ve kurumsal projelerde tercih edilir.
  • Stabil bağlantı ve profesyonel destek sağlar.
• Decodo (Smartproxy)
  • Kullanımı kolay bir yönetim paneli sunar.
  • Residential ve datacenter proxy seçenekleri bulunur.
  • Orta ve büyük ölçekli projeler için uygundur.
• SOAX
  • Esnek konum ve IP filtreleme özellikleri sunar.
  • Stabil bağlantı ve kontrollü IP rotasyonu sağlar.
  • Hassas veri işlemleri için tercih edilir.
• Webshare (Ücretli Planlar)
  • Uygun fiyatlı ve ölçeklenebilir çözümler sunar.
  • Kişisel ve küçük ekip kullanımı için idealdir.
  • Performans ve erişim kontrolü ücretsiz plana göre daha yüksektir.
• PacketStream
  • Residential IP’ler üzerinden hizmet verir.
  • Kullanım bazlı ödeme modeli sunar.
  • Bireysel kullanıcılar ve küçük işletmeler için uygundur.

Proxy Tarayıcı Ayarları Nasıl Yapılır?

Proxy kullanımı, internet trafiğinin belirli bir ara sunucu üzerinden yönlendirilmesini gerektirir. Bu nedenle proxy tarayıcı ayarları, kullanılan tarayıcıya ve işletim sistemine bağlı olarak farklılık gösterir. Proxy yapılandırması doğru şekilde yapıldığında hem güvenli hem de kontrollü bir internet erişimi sağlanır.

Google Chrome’da Proxy Ayarları Nasıl Yapılır?

Chrome, kendi içinde doğrudan proxy seçeneği sunmaz. Tarayıcı kategori ayarları yerine işletim sistemi ayarlarını kullanır.

1. Chrome’u açın ve sağ üstteki üç noktaya tıklayın.
2. Ayarlar > Sistem bölümüne gidin.
3. Bilgisayarınızın proxy ayarlarını açın seçeneğini seçin.
4. Açılan sistem penceresinde Use a proxy server / Bir proxy sunucusu kullan seçeneğini etkinleştirin.
5. Sağlayıcınızdan aldığınız proxy IP adresi ve port numarasını girin.
6. Kaydedin ve Chrome’u yeniden başlatın.

Yandex’te Proxy Ayarları Nasıl Yapılır?

Yandex’te proxy ayarlarını doğrudan tarayıcı içinden değil, tarayıcının sistem ağ ayarları üzerinden yapılandırırsınız.

1. Öncelikle Yandex Browser’ı açın.
2. Sağ üst köşedeki menü simgesine (üç çizgi veya üç nokta) tıklayın ve Ayarlar / Settings bölümünü seçin.
3. Ayarlar ekranında System / Sistem bölümünü bulun.
4. Buradan Network and Proxy server settings / Ağ ve Proxy sunucu ayarları seçeneğine tıklayın.
5. Açılan pencerede proxy ayarlarını manuel olarak yapılandırmak için Manual proxy setup / Manuel proxy kurulumunu seçin.
6. Use a proxy server / Proxy sunucusu kullan seçeneğini aktif hale getirin.
7. Sağlanan proxy sunucusunun IP adresini ve port numarasını girin.
8. Bu bilgiler genellikle proxy hizmet sağlayıcınız tarafından verilir.
9. Bazı ağlarda, belirli sitelerin proxy kullanmadan doğrudan erişilmesi gerekebilir.
10. Bu durumda exceptions / istisnalar bölümüne bu adresleri ekleyebilirsiniz.
11. Yerel adreslerde proxy kullanmak istemiyorsanız bu seçeneği de devre dışı bırakabilirsiniz.
12. Sağlayıcınız proxy için kullanıcı adı ve parola gerektiriyorsa, Yandex Browser’a ilk bağlantı denemesinde bu bilgiler sorulur (kullanıcı adı ve şifrenizi girdikten sonra proxy bağlantısı aktif olur).
13. Ayarları kaydettikten sonra tarayıcıyı yeniden başlatın.

Mozilla Firefox’ta Proxy Ayarları Nasıl Yapılır?

Firefox, sistem ayarlarından bağımsız olarak kendi proxy yapılandırmasına izin verir.

1. Firefox’u açın ve sağ üstteki üç çizgi ikonuna tıklayın.
2. Ayarlar menüsüne girin.
3. Genel sekmesine kaydırın ve Ağ Ayarları altındaki Ayarlar… butonuna tıklayın.
4. Manuel Proxy Yapılandırması seçeneğini işaretleyin.
5. Proxy IP adresi ve port bilgilerini girin (gerekiyorsa SOCKS5 gibi alternatif protokol seçimi yapın).
6. Tamam’ı seçip ayarları kaydedin.
7. Firefox’u yeniden başlatın.

Safari’de Proxy Ayarları Nasıl Yapılır?

1. Safari (macOS): Sistem ayarlarını kullanır.
2. Sistem Tercihleri > Ağ > Gelişmiş > Proxy sekmesine gidin.
3. HTTP, HTTPS veya SOCKS gibi gerekli proxy türünü seçin ve bilgileri girin.

Edge’de Proxy Ayarları Nasıl Yapılır?

1. Ayarlar > Sistem ve performans > Bilgisayarın proxy ayarlarını açın seçeneklerini izleyin.
2. Proxy sunucusunu etkinleştirip IP ve port tanımlayın.

Mobil Tarayıcılar için Proxy Ayarları Nasıl Yapılır?

Mobil tarayıcılarda tarayıcı düzeyinde proxy yapılandırması genellikle desteklenmez. Bu nedenle proxy ayarları Wi-Fi bağlantısı üzerinden yapılır:

• Android: Wi-Fi ayarlarına girin, bağlı ağı düzenleyin ve proxy bölümünden manuel proxy etkinleştirin.
• iOS: Wi-Fi > bağlı ağ > Proxy ayarları üzerinden manuel proxy etkinleştirilir.

Proxy Tarayıcı Ayarları için Ek İpuçları

1. Proxy doğru çalışmıyorsa IP adresi, port veya kimlik bilgilerini yeniden kontrol edin.
2. Firefox gibi bazı tarayıcılar, sistem proxy ayarını kullanma seçeneği de sunar.
3. Proxy’i devre dışı bırakmak için ilgili proxy yapılandırma ekranında “No proxy / Proxy kullanma” seçeneğini seçebilirsiniz.

Proxy ile İlgili Sıkça Sorulan Sorular

Proxy Kullanmak Güvenli mi?

Proxy kullanmanın güvenliği, kullanılan proxy türüne ve hizmet sağlayıcısının güvenilirliğine bağlıdır. Proxy sunucuları, kullanıcının IP adresini gizleyerek temel düzeyde bir gizlilik sağlar ve ağ trafiğini dolaylı biçimde yönlendirir. Bu yapı, özellikle erişim kontrolü ve kimlik gizleme açısından avantaj sunar.

Bununla birlikte proxy çözümleri, genellikle tüm veri trafiğini uçtan uca şifrelemez. Bu durum, iletilen verilerin üçüncü kişiler tarafından izlenebilmesine veya kaydedilebilmesine yol açabilir. Özellikle ücretsiz ve denetimsiz proxy servisleri, veri güvenliği açısından ciddi riskler barındırır. Kötü yapılandırılmış ya da kötü niyetli proxy’ler, kişisel bilgilerin açığa çıkmasına neden olabilir.

Sonuç olarak proxy kullanımı, doğru koşullarda ve güvenilir servislerle tercih edildiğinde belirli bir güvenlik ve gizlilik katkısı sunar. Ancak proxy’ler tek başına kapsamlı bir güvenlik çözümü değildir. Hassas işlemler söz konusu olduğunda ek güvenlik önlemleriyle birlikte değerlendirilmesi gerekir.

Proxy Sürekli Açık mı Olmalı Kapalı mı?

Proxy’nin sürekli açık tutulması, kullanım amacına bağlıdır. Proxy eğer gizlilik, erişim kontrolü veya ağ yönetimi için kullanılıyorsa belirli senaryolarda açık kalması anlamlı olabilir. Ancak günlük kullanımda sürekli aktif olması önerilmemektedir. Proxy’ler genellikle tüm trafiği şifrelemez ve bu durum veri güvenliği açısından risk oluşturabilir. Bu nedenle proxy, ihtiyaç duyulan zamanlarda aktif edilmeli, işlem tamamlandığında kapatılmalıdır. Sürekli açık proxy kullanımı, performans düşüşüne ve güvenlik zafiyetlerine yol açabilir.

Proxy Nasıl Kapatılır?

Proxy kapatma işlemi, kullanılan tarayıcı veya işletim sistemine bağlı olarak yapılır. Chrome, Edge, Yandex ve Safari gibi tarayıcılarda proxy, sistemin ağ ayarları üzerinden devre dışı bırakılır. Mozilla Firefox’ta ise tarayıcıya özel ağ ayarlarından “proxy kullanma” seçeneği işaretlenir.

Mobil cihazlarda proxy ayarı, bağlı olunan Wi-Fi ağının gelişmiş ayarlarından kapatılır.

Proxy ile VPN Arasındaki Farklar Nelerdir?

Proxy ve VPN, internet trafiğini dolaylı şekilde yönlendiren iki farklı teknolojidir. Proxy, belirli bir uygulama ya da tarayıcı trafiğini ara sunucu üzerinden iletir ve genellikle IP gizleme amacıyla kullanılır. VPN ise cihazdaki tüm internet trafiğini kapsar ve bağlantıyı uçtan uca şifreler. Bu nedenle VPN, gizlilik ve veri güvenliği açısından daha kapsamlı bir koruma sağlar. Proxy çözümleri daha hafif ve hızlı olabilirken, VPN’ler güvenliği önceliklendiren senaryolarda tercih edilir.

Proxy ile DNS Arasındaki Farklar Nelerdir?

Proxy ve DNS farklı işlevlere sahiptir. Proxy, internet trafiğini yönlendirerek kullanıcının IP adresini gizler. DNS ise alan adlarını IP adreslerine çeviren bir çözümleme sistemidir. DNS ayarlarının değiştirilmesi bazı erişim kısıtlamalarını aşmaya yardımcı olabilir, ancak kullanıcıya anonimlik sağlamaz. Proxy, gizlilik ve trafik kontrolü sunarken DNS yalnızca adres çözümleme sürecini yönetir.

Proxy Kullanmak Suç mu?

Proxy kullanımı tek başına suç değildir. Çoğu ülkede kullanıcılar, gizlilik sağlamak veya ağ yönetimi yapmak amacıyla proxy servislerinden yararlanabilir. Ancak proxy’nin yasa dışı faaliyetler için kullanılması durumunda hukuki sorumluluk doğar. Bu nedenle kullanımın yasal çerçevesi, proxy’nin hangi amaçla ve hangi içeriklere erişim için kullanıldığına bağlıdır.

Proxy Kullanmak İnterneti Yavaşlatır mı?

Evet, proxy aktif edildiğinde internet hızında belirli bir yavaşlama gözlemlenebilmektedir. Ancak, internet hızınız yüksekse (örneğin 100 Mbps ve üzeri) bu durumdan olumsuz etkilenmezsiniz.

Proxy Telefonda Kullanılabilir mi?

Evet, proxy telefonlarda da kullanılabilmektedir.

Proxy Kullanmak Riskli mi?

Proxy kullanımı, tercih edilen hizmetin güvenilirliğine göre risk içerebilmektedir. Proxy’ler genellikle veri trafiğini tam olarak şifrelemez. Bu durum, özellikle ücretsiz ve denetimsiz servislerde veri güvenliği açısından risk oluşturur. Güvenilir sağlayıcılar ve sınırlı kullanım senaryolarında proxy, kabul edilebilir bir çözüm sunabilir. Ancak hassas işlemler için ek güvenlik önlemleri gereklidir.